# Cursus CV-ketels

> Gratis online cursus voor de cv-ketel monteur, in het Nederlands. Zelfstudie in 19 modules en 121 lessen (ongeveer 150 uur): de wet en het CO-stelsel, gas en verbranding, de werking van de HR-ketel, rookgasafvoer, meten, installeren, onderhoud en storingzoeken, met toetsvragen, flashcards en een storingzoeker als voorbereiding op het examen Vakmanschap CO.

Deze cursus is bedoeld voor aankomend cv-monteurs, zij-instromers en monteurs die zich voorbereiden op het theorie- en praktijkexamen. De inhoud is onderwijskundig en verwijst naar wet, certificatieschema's en fabrikantdocumentatie zonder die te vervangen. De cursus geeft geen diploma en geen Bewijs van Vakmanschap CO. Inhoud en broncode zijn vrij te gebruiken onder de GPLv3-licentie.

- Startpagina: https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/
- Taal: Nederlands
- Auteur: Kees van Wanrooij

## Module 1: Het vak, de wet en het CO-stelsel

- [1.1 Wat een cv-monteur doet en waarom dit vak levens redt](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/wat-een-cv-monteur-doet-en-waarom-dit-vak-levens-redt/): Je kunt beschrijven wat het werk van een cv-monteur inhoudt en waarom CO-veiligheid de kern van het vak is.
- [1.2 De wet: wie mag wat aan een gasverbrandingstoestel](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/de-wet-wie-mag-wat-aan-een-gasverbrandingstoestel/): Je kunt uitleggen welke wettelijke eisen gelden voor werk aan gasverbrandingstoestellen en welke werkzaamheden onder de certificeringsplicht vallen.
- [1.3 Vakmanschap CO: profielen, examen en verlenging](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/vakmanschap-co-profielen-examen-en-verlenging/): Je kent de profielen, de opbouw van het theorie- en praktijkexamen en de eisen voor verlenging.
- [1.4 Bedrijfscertificering: BRL 6000-25 en BRL K25000](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/bedrijfscertificering-brl-6000-25-en-brl-k25000/): Je kunt het verschil uitleggen tussen persoonlijke en bedrijfscertificering en wat een bedrijf moet regelen.
- [1.5 Bronnen en hiërarchie: wet, norm, fabrikant, werkinstructie](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/bronnen-en-hierarchie-wet-norm-fabrikant-werkinstructie/): Je weet welke bron voorgaat bij strijdige informatie en hoe je bij twijfel de juiste voorschriften vindt.
- [1.6 Afkeuren, melden en aansprakelijkheid](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/afkeuren-melden-en-aansprakelijkheid/): Je weet wat je doet bij een onveilige situatie, hoe je vastlegt wat je vaststelt en waar je verantwoordelijkheid ligt.
- [1.7 Veilig werken op locatie: hoogte, asbest en bescherming](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/veilig-werken-op-locatie-hoogte-asbest-en-bescherming/): Je herkent de belangrijkste risico's op een werklocatie (hoogte, besloten ruimten, asbest, gaslucht) en weet welke maatregelen en grenzen daarbij gelden.

## Module 2: Warmte, energie en vermogen

- [2.1 Temperatuur, warmte en soortelijke warmte](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/temperatuur-warmte-en-soortelijke-warmte/): Je kunt het verschil tussen temperatuur en warmte uitleggen en met Q = m × c × ΔT de warmte of het debiet van water berekenen.
- [2.2 Vermogen en energie: kW, kWh en m³ gas](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/vermogen-en-energie-kw-kwh-en-m-gas/): Je kunt vermogen en energie uit elkaar houden en uit vermogen en rendement het gasverbruik in m³ en de energie in kWh berekenen.
- [2.3 Warmteoverdracht: geleiding, stroming en straling](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/warmteoverdracht-geleiding-stroming-en-straling/): Je herkent geleiding, stroming en straling in een cv-installatie en weet welke invloed elk heeft op comfort en rendement.
- [2.4 Warmteverlies van een woning](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/warmteverlies-van-een-woning/): Je kunt uitleggen waar het warmteverlies van een woning vandaan komt en het benodigde ketelvermogen in grote lijnen beoordelen.
- [2.5 Rendement en verliezen](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/rendement-en-verliezen/): Je kunt uitleggen hoe het rendement van een ketel is opgebouwd en waarom Hs en Hi twee verschillende referenties zijn.

## Module 3: Water, druk en hydrauliek

- [3.1 Druk, drukverschil en stroming](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/druk-drukverschil-en-stroming/): Je kunt uitleggen wat druk en drukverschil zijn, drukeenheden omrekenen en zeggen waarom water alleen stroomt door een drukverschil.
- [3.2 Waterdruk in een cv-installatie](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/waterdruk-in-een-cv-installatie/): Je kunt uit de statische hoogte de voordruk van het vat en de vuldruk van de installatie bepalen en zeggen waarom fabrikanten daarin verschillen.
- [3.3 Uitzetting, expansievat en veiligheidsventiel](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/uitzetting-expansievat-en-veiligheidsventiel/): Je kunt uitleggen waarom een expansievat nodig is, hoe je de voordruk controleert en wat een afblazend veiligheidsventiel je vertelt.
- [3.4 De pomp: opvoerhoogte, weerstand en werkpunt](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/de-pomp-opvoerhoogte-weerstand-en-werkpunt/): Je kunt uitleggen hoe pompkarakteristiek en installatieweerstand samen het debiet bepalen en wat je bij te weinig of te veel doorstroming instelt.
- [3.5 Waterkwaliteit, lucht en vuil](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/waterkwaliteit-lucht-en-vuil/): Je weet welke invloed waterkwaliteit, lucht en vuil op een ketel hebben, waarom fabrikanten eigen eisen stellen en in welke volgorde je spoelt, vult en ontlucht.
- [3.6 Delta T en debiet](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/delta-t-en-debiet/): Je kunt uit debiet en temperatuurverschil het overgedragen vermogen berekenen, en omgekeerd, en een installatie daarmee beoordelen.

## Module 4: Gas, verbranding en koolmonoxide

- [4.1 Aardgas in Nederland: gassoorten, gasdruk en Wobbe](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/aardgas-in-nederland-gassoorten-gasdruk-en-wobbe/): Je kunt de gassoorten in Nederland benoemen en uitleggen wat de Wobbe-index en de gasdruk betekenen voor een toestel.
- [4.2 Volledige verbranding en de luchtbehoefte](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/volledige-verbranding-en-de-luchtbehoefte/): Je kunt de verbranding van aardgas opstellen en de benodigde hoeveelheid lucht bepalen.
- [4.3 Luchtovermaat, lambda en het verband tussen O2 en CO2](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/luchtovermaat-lambda-en-het-verband-tussen-o2-en-co2/): Je kunt uit een gemeten O2- of CO2-waarde de luchtovermaat afleiden en beoordelen of de verbranding klopt.
- [4.4 Onvolledige verbranding en het ontstaan van CO](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/onvolledige-verbranding-en-het-ontstaan-van-co/): Je kunt uitleggen waardoor een verbranding onvolledig wordt en hoe je de oorzaak in de installatie herkent.
- [4.5 Koolmonoxide en het lichaam](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/koolmonoxide-en-het-lichaam/): Je kunt uitleggen hoe CO het lichaam aantast en welke klachten bij welke concentratie en duur horen.
- [4.6 Condensatie: dauwpunt, condensaat en rendement](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/condensatie-dauwpunt-condensaat-en-rendement/): Je kunt uitleggen wanneer een ketel condenseert, waarom dat rendement oplevert en wat er met het condensaat gebeurt.
- [4.7 CO in de woning: bronnen, melders en eerste maatregelen](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/co-in-de-woning-bronnen-melders-en-eerste-maatregelen/): Je kent de bronnen van CO in een woning, de werking van een CO-melder en de eerste maatregelen bij een alarm.

## Module 5: De HR-ketel van binnen

- [5.1 Het hoofdstromingspad: gas, lucht, water en rookgas](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/het-hoofdstromingspad-gas-lucht-water-en-rookgas/): Je kunt de vier stromen door een HR-ketel beschrijven en aanwijzen waar ze elkaar ontmoeten.
- [5.2 Brander, venturi en gas-luchtverhouding](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/brander-venturi-en-gas-luchtverhouding/): Je kunt uitleggen hoe een voorgemengde brander werkt en hoe de ketel gas en lucht op elkaar afstemt.
- [5.3 Gasblok en gasafsluiting](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/gasblok-en-gasafsluiting/): Je kunt uitleggen wat een gasblok in de keten doet, hoe je de gasvoordruk controleert en waarom de gasafsluiting bij storing zo belangrijk is.
- [5.4 Ontsteking en vlambewaking](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/ontsteking-en-vlambewaking/): Je kunt uitleggen hoe de ketel de vlam ontsteekt en met ionisatie bewaakt, en wat er bij verlies van de vlam gebeurt.
- [5.5 Warmtewisselaar en condensafvoer](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/warmtewisselaar-en-condensafvoer/): Je kunt uitleggen hoe de warmtewisselaar warmte overdraagt, waar condensaat ontstaat en hoe de sifon werkt.
- [5.6 Pomp, 3-wegklep en tapwaterbereiding](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/pomp-3-wegklep-en-tapwaterbereiding/): Je kunt uitleggen hoe pomp en 3-wegklep het water door de ketel sturen bij verwarming en bij tapwater.
- [5.7 Sensoren en beveiligingen](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/sensoren-en-beveiligingen/): Je kunt de sensoren en beveiligingen van een ketel benoemen en uitleggen wat er gebeurt als een meetwaarde niet klopt.
- [5.8 De startvolgorde van begin tot eind](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/de-startvolgorde-van-begin-tot-eind/): Je kunt de startvolgorde van een ketel doorlopen en bij een storing aanwijzen in welke stap het misgaat.

## Module 6: Regeling en tapwater

- [6.1 Thermostaten: aan/uit, modulerend en OpenTherm](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/thermostaten-aan-uit-modulerend-en-opentherm/): Je kunt de regelvormen uit elkaar houden en uitleggen wat OpenTherm de ketel vertelt en wat modulatie met het rendement doet.
- [6.2 Weersafhankelijk regelen en de stooklijn](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/weersafhankelijk-regelen-en-de-stooklijn/): Je kunt uitleggen hoe een weersafhankelijke regeling werkt, hoe je de stooklijn instelt en wat nachtverlaging doet met de retourtemperatuur.
- [6.3 Slimme thermostaten en zoneregeling](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/slimme-thermostaten-en-zoneregeling/): Je kunt uitleggen wat slimme thermostaten en zoneregeling met de ketel doen en welke hydraulische gevolgen dat heeft.
- [6.4 Tapwater: combi, boiler en CW-klassen](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/tapwater-combi-boiler-en-cw-klassen/): Je kunt een combi en een voorraadvat vergelijken, de CW-klasse van een toestel uitleggen en de voorrangsschakeling herkennen.
- [6.5 Legionella en veilig tapwater](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/legionella-en-veilig-tapwater/): Je kent de legionellarisico's en de verbrandingsgevaren van tapwater en weet hoe je een installatie daarop instelt.

## Module 7: Afgiftesystemen

- [7.1 Radiatoren en convectoren](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/radiatoren-en-convectoren/): Je kunt het vermogen van een radiator of convector bij een bepaald temperatuurregime beoordelen en uitleggen wat dat voor de ketel betekent.
- [7.2 Lage temperatuur en het rendement van de ketel](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/lage-temperatuur-en-het-rendement-van-de-ketel/): Je kunt uitleggen waarom een lagere aanvoer- en retourtemperatuur het rendement van een HR-ketel verhoogt en wat dat vraagt van de afgifte.
- [7.3 Vloerverwarming: opbouw en werking](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/vloerverwarming-opbouw-en-werking/): Je kunt de opbouw van een vloerverwarmingssysteem beschrijven en uitleggen waarom het met een lage temperatuur werkt.
- [7.4 Vloerverwarming: verdeler, regeling en aanvoertemperatuur](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/vloerverwarming-verdeler-regeling-en-aanvoertemperatuur/): Je kunt de verdeler, de kamerregeling en de aanvoertemperatuur van vloerverwarming beoordelen en instellen.
- [7.5 Afgiftesystemen combineren en koppelen aan de warmtebron](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/afgiftesystemen-combineren-en-koppelen-aan-de-warmtebron/): Je kunt uitleggen hoe je radiatoren en vloerverwarming combineert en wat ketel of warmtepomp daarvan verwacht.
- [7.6 Een afgiftesysteem beoordelen en optimaliseren](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/een-afgiftesysteem-beoordelen-en-optimaliseren/): Je kunt een bestaand afgiftesysteem beoordelen en gericht verbeteren voor meer comfort en een lager gasverbruik.

## Module 8: Rookgasafvoer en luchttoevoer

- [8.1 Toesteltypen: open en gesloten](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/toesteltypen-open-en-gesloten/): Je kunt open (B) en gesloten (C) toestellen uit elkaar houden en uitleggen wat dat betekent voor lucht en afvoer.
- [8.2 Aansluitwijzen: van C13 tot C93](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/aansluitwijzen-van-c13-tot-c93/): Je kunt de aansluitwijzen van gesloten toestellen herkennen en per type uitleggen hoe lucht en rookgas lopen.
- [8.3 Materialen, temperatuurklassen en condens](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/materialen-temperatuurklassen-en-condens/): Je kunt het materiaal en de temperatuurklasse van een afvoer bij het toestel kiezen en uitleggen waarom mengen van systemen niet mag.
- [8.4 Monteren: afschot, beugelen en dilatatie](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/monteren-afschot-beugelen-en-dilatatie/): Je kunt een afvoer volgens de fabrikantinstructies monteren met correct afschot, beugels en ruimte voor uitzetting.
- [8.5 Uitmonding, verdunning en rookgasrecirculatie](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/uitmonding-verdunning-en-rookgasrecirculatie/): Je kunt beoordelen of een uitmonding goed zit, de verdunning van rookgas begrijpen en herkennen wanneer rookgas opnieuw wordt aangezogen.
- [8.6 Opstellingsruimte: eisen aan de ruimte](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/opstellingsruimte-eisen-aan-de-ruimte/): Je kunt beoordelen of een opstellingsruimte geschikt is voor een gasverbrandingstoestel en je oordeel onderbouwen.
- [8.7 Verbrandingslucht en ventilatie: afzuiging, onderdruk en terugslag](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/verbrandingslucht-en-ventilatie-afzuiging-onderdruk-en-terugslag/): Je kunt uitleggen hoe ventilatie, afzuiging en onderdruk de verbrandingslucht en de afvoer van een toestel beïnvloeden.
- [8.8 Collectieve afvoer (CLV) en gestapelde bouw](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/collectieve-afvoer-clv-en-gestapelde-bouw/): Je kunt uitleggen hoe een collectief lucht- en rookgassysteem werkt, waarom het extra risico's heeft en waarop je let als je er een toestel op aansluit.
- [8.9 Een bestaande afvoer beoordelen](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/een-bestaande-afvoer-beoordelen/): Je kunt een bestaande afvoer stap voor stap beoordelen en een afkeuring onderbouwen en vastleggen.

## Module 9: Elektrisch werken aan een cv-ketel

- [9.1 Voeding, polariteit en aarding van een ketel](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/voeding-polariteit-en-aarding-van-een-ketel/): Je kunt de voeding, polariteit en aarding van een ketel beoordelen, uitleggen waarom polariteit de ionisatie raakt, en weten wat je doet bij onbetrouwbare aarde.
- [9.2 Veilig werken: spanningsloos maken en meten](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/veilig-werken-spanningsloos-maken-en-meten/): Je kunt een ketel veilig spanningsloos maken, dat aantonen, en uitleggen wat je niet zelf aan de vaste installatie doet.
- [9.3 Thermostaatbedrading en laagspanning](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/thermostaatbedrading-en-laagspanning/): Je kunt aan/uit- en OpenTherm-bedrading van elkaar onderscheiden, per merk de juiste klemmen aansluiten, en uitleggen wat er misgaat bij een verkeerde aansluiting.
- [9.4 Elektrische metingen aan een ketel](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/elektrische-metingen-aan-een-ketel/): Je kunt met een multimeter van de juiste meetcategorie de spanning, doorgang, NTC-weerstand en ionisatiestroom van een ketel meten.

## Module 10: Meten en analyseren

- [10.1 Meten als vak: wat, waarmee, hoe nauwkeurig](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/meten-als-vak-wat-waarmee-hoe-nauwkeurig/): Je kunt bij een vraag het juiste meetinstrument kiezen, het verschil tussen kalibreren en justeren uitleggen en de nauwkeurigheid van een meting inschatten.
- [10.2 Gasdruk meten en de belasting via de gasmeter](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/gasdruk-meten-en-de-belasting-via-de-gasmeter/): Je kunt de gasdruk op een toestel meten, statisch en dynamisch, en de belasting van een toestel via de gasmeter controleren.
- [10.3 De rookgasanalyser: opbouw, nulmeting en onderhoud](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/de-rookgasanalyser-opbouw-nulmeting-en-onderhoud/): Je kunt uitleggen hoe een rookgasanalyser werkt, hem voorbereiden voor een betrouwbare meting en zijn sensoren onderhouden.
- [10.4 Een rookgasmeting uitvoeren en beoordelen](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/een-rookgasmeting-uitvoeren-en-beoordelen/): Je kunt een rookgasmeting uitvoeren volgens de voorgeschreven procedure en de waarden beoordelen, ook als het antwoord op luchtvrij of afgelezen onzeker is.
- [10.5 CO in de opstellingsruimte meten](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/co-in-de-opstellingsruimte-meten/): Je kunt CO in de opstellingsruimte meten, voor en na de werkzaamheden, en weet welke actie bij welke uitkomst hoort.
- [10.6 Water, temperatuur en elektra meten](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/water-temperatuur-en-elektra-meten/): Je kunt druk, temperatuur, debiet en elektrische waarden meten en de resultaten aan de installatie koppelen.

## Module 11: Ontwerpen en dimensioneren

- [11.1 Warmteverlies berekenen](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/warmteverlies-berekenen/): Je kunt het warmteverlies van een vertrek en een woning berekenen met een erkende methode en de uitkomst beoordelen.
- [11.2 Het ketelvermogen kiezen](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/het-ketelvermogen-kiezen/): Je kunt het benodigde vermogen voor verwarming en tapwater bepalen en daar een passende ketel bij kiezen.
- [11.3 Leidingen dimensioneren](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/leidingen-dimensioneren/): Je kunt leidingen dimensioneren op debiet, stroomsnelheid en drukverlies.
- [11.4 Pomp en expansievat dimensioneren](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/pomp-en-expansievat-dimensioneren/): Je kunt een pomp en een expansievat kiezen op basis van berekening en de keuze onderbouwen.
- [11.5 Afvoer en luchttoevoer ontwerpen](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/afvoer-en-luchttoevoer-ontwerpen/): Je kunt controleren of de afvoer en luchttoevoer binnen de toegestane lengte en weerstand van het toestel blijven.
- [11.6 Een compleet ontwerp uitwerken](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/een-compleet-ontwerp-uitwerken/): Je kunt voor een woning een volledig ontwerp uitwerken en elke keuze onderbouwen.

## Module 12: Leidingwerk en verbindingen

- [12.1 Materialen, gereedschap en veilig werken](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/materialen-gereedschap-en-veilig-werken/): Je kunt de gangbare buismaterialen voor water, cv en gas herkennen en het bijbehorende gereedschap veilig gebruiken, ook bij hete werkzaamheden.
- [12.2 Installatietekeningen en symbolen lezen](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/installatietekeningen-en-symbolen-lezen/): Je kunt een installatietekening en de symbolen daarop lezen en er een werkplan uit afleiden.
- [12.3 Buis bewerken: meten, snijden, afbramen en buigen](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/buis-bewerken-meten-snijden-afbramen-en-buigen/): Je kunt buis nauwkeurig meten, snijden, afbramen en buigen zonder de buis te beschadigen.
- [12.4 Verbindingstechnieken: solderen, knellen en persen](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/verbindingstechnieken-solderen-knellen-en-persen/): Je kunt een soldeer-, knel- en perverbinding maken en beoordelen of hij goed en lekvrij is.
- [12.5 Kunststof en meerlagenbuis voor water en gas](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/kunststof-en-meerlagenbuis-voor-water-en-gas/): Je kunt kunststof en meerlagenbuis voor water en gas toepassen, verbinden en afmonteren volgens de fabrikantvoorschriften.
- [12.6 Afvoersystemen en PVC: verlijmen en monteren](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/afvoersystemen-en-pvc-verlijmen-en-monteren/): Je kunt een afvoersysteem van PVC verlijmen en monteren met het juiste afschot en de juiste ondersteuning.
- [12.7 Radiatoren en cv-leidingwerk monteren](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/radiatoren-en-cv-leidingwerk-monteren/): Je kunt radiatoren en cv-leidingwerk monteren, aansluiten en ondersteunen met de juiste beugelafstand en ruimte voor uitzetting.

## Module 13: Installeren en inbedrijfstellen

- [13.1 Werkvoorbereiding en opname bij de klant](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/werkvoorbereiding-en-opname-bij-de-klant/): Je kunt een installatie voorbereiden en bij de klant de situatie opnemen die bepaalt of de ketel er veilig kan komen.
- [13.2 Plaatsen en aansluiten](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/plaatsen-en-aansluiten/): Je kunt een ketel plaatsen en water, gas, elektra en afvoer volgens de fabrikantinstructies aansluiten.
- [13.3 Gasdichtheid controleren](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/gasdichtheid-controleren/): Je kunt de gasleiding en aansluitingen van een toestel op dichtheid controleren en de uitkomst beoordelen.
- [13.4 Vullen, ontluchten en spoelen](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/vullen-ontluchten-en-spoelen/): Je kunt een installatie vullen, ontluchten en spoelen en de drukken controleren.
- [13.5 Eerste ontsteking en afstellen](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/eerste-ontsteking-en-afstellen/): Je kunt een ketel voor het eerst starten, de verbranding controleren en afstellen volgens de fabrikant.
- [13.6 Vrijgave en het inbedrijfstellingsprotocol](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/vrijgave-en-het-inbedrijfstellingsprotocol/): Je kunt een ketel vrijgeven en vastleggen wat je gecontroleerd en gemeten hebt.
- [13.7 Oplevering en klantinstructie](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/oplevering-en-klantinstructie/): Je kunt een installatie opleveren en de klant uitleggen wat hij moet weten over gebruik, onderhoud en veiligheid.

## Module 14: Waterzijdig inregelen

- [14.1 Waarom inregelen: symptomen van onbalans](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/waarom-inregelen-symptomen-van-onbalans/): Je herkent de symptomen van een niet ingeregelde installatie, kunt uitleggen wat ze kosten aan comfort en energie, en weet wanneer de wet inregelen verplicht.
- [14.2 De hydraulica van inregelen: weerstand, debiet en verdeling](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/de-hydraulica-van-inregelen-weerstand-debiet-en-verdeling/): Je kunt uitleggen hoe weerstand, debiet en verdeling in een leidingnet samenhangen en wat de autoriteit van een ventiel is.
- [14.3 Instelventielen en regelaars](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/instelventielen-en-regelaars/): Je kunt statische en dynamische regelventielen en thermostaatkranen uit elkaar houden en weet wanneer je welke toepast.
- [14.4 Vermogen en debiet per radiator berekenen](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/vermogen-en-debiet-per-radiator-berekenen/): Je kunt het vermogen en het benodigde debiet van elke radiator berekenen en daaruit de instelling afleiden.
- [14.5 Inregelen in de praktijk: de methoden stap voor stap](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/inregelen-in-de-praktijk-de-methoden-stap-voor-stap/): Je kunt een installatie inregelen met de gangbare methoden en de instellingen onderbouwen.
- [14.6 Vloerverwarming inregelen](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/vloerverwarming-inregelen/): Je kunt de kringen van vloerverwarming inregelen en het debiet per kring controleren met de debietmeter op de verdeler.
- [14.7 Controleren, meten en opleveren](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/controleren-meten-en-opleveren/): Je kunt het resultaat van het inregelen meten, beoordelen en vastleggen voor de klant en de volgende monteur.

## Module 15: Onderhoud

- [15.1 De onderhoudsbeurt als proces](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/de-onderhoudsbeurt-als-proces/): Je kunt een onderhoudsbeurt als vast proces uitvoeren, van veiligheid vooraf tot afronden en rapporteren.
- [15.2 Reinigen en inspecteren](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/reinigen-en-inspecteren/): Je kunt brander, warmtewisselaar en sifon inspecteren en reinigen zonder onderdelen te beschadigen.
- [15.3 Slijtdelen en vervangen](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/slijtdelen-en-vervangen/): Je kunt slijtdelen herkennen, de juiste onderdelen kiezen en ze vervangen volgens de fabrikant.
- [15.4 Veiligheidscontroles en afronden met een meting](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/veiligheidscontroles-en-afronden-met-een-meting/): Je kunt de veiligheidsfuncties controleren en het onderhoud afronden met een aantoonbare meting.
- [15.5 Rapporteren en klantadvies](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/rapporteren-en-klantadvies/): Je kunt de bevindingen van een onderhoudsbeurt vastleggen en de klant helder en eerlijk adviseren.

## Module 16: Storingzoeken en reparatie

- [16.1 De methode: van klacht naar bewezen oorzaak](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/de-methode-van-klacht-naar-bewezen-oorzaak/): Je kunt een storing methodisch aanpakken en de oorzaak bewijzen voordat je een onderdeel vervangt.
- [16.2 Storingscodes lezen zonder erin te trappen](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/storingscodes-lezen-zonder-erin-te-trappen/): Je kunt een storingscode opzoeken en gebruiken als aanwijzing, en weet waarom een code geen diagnose is.
- [16.3 Geen warm tapwater](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/geen-warm-tapwater/): Je kunt de oorzaken van een tapwaterstoring in een logische volgorde onderzoeken.
- [16.4 Geen verwarming](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/geen-verwarming/): Je kunt een ketel die niet verwarmt stap voor stap onderzoeken, van regeling tot afgifte.
- [16.5 Waterdruk zakt of stijgt](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/waterdruk-zakt-of-stijgt/): Je kunt een drukprobleem analyseren en onderscheid maken tussen lek, expansievat en vulling.
- [16.6 Ontsteking en vlambewaking](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/ontsteking-en-vlambewaking-16-6/): Je kunt een ketel die niet ontsteekt of de vlam verliest onderzoeken aan de hand van de startvolgorde.
- [16.7 Lucht, ventilator en afvoer](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/lucht-ventilator-en-afvoer/): Je kunt storingen door luchttoevoer, ventilator en afvoer onderzoeken en veilig oplossen.
- [16.8 Intermitterende storingen en de keuze repareren of vervangen](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/intermitterende-storingen-en-de-keuze-repareren-of-vervangen/): Je kunt een storing die af en toe optreedt aantonen en onderbouwen of repareren of vervangen zinvol is.

## Module 17: Merken, documentatie en hybride

- [17.1 Fabrikantdocumentatie vinden en lezen](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/fabrikantdocumentatie-vinden-en-lezen/): Je vindt met typeplaatje en serienummer de juiste documentatie bij een toestel, onderscheidt de vier documenttypen en weet hoe je een uitgave dateert.
- [17.2 Merken in de praktijk](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/merken-in-de-praktijk/): Je herkent hoe Remeha, Intergas, Vaillant, Nefit Bosch, ATAG en Viessmann elk hun eigen servicemenu en storingscodes gebruiken.
- [17.3 Informatie van de fabrikant verwerken](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/informatie-van-de-fabrikant-verwerken/): Je verwerkt servicebulletins, garantievoorwaarden, registratie en onderdeelkeuze op een manier die de klant en jezelf beschermt.
- [17.4 Hybride en warmtepompen: wat je moet weten](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/hybride-en-warmtepompen-wat-je-moet-weten/): Je herkent een hybride opstelling, begrijpt hoe de regeling kiest tussen warmtepomp en ketel, en weet wat dat van de afgifte vraagt.
- [17.5 De grens met koudetechniek: F-gassen](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/de-grens-met-koudetechniek-f-gassen/): Je kunt uitleggen wat F-gassen zijn, welke certificering nodig is voor werk aan het koudemiddelcircuit, en waar jouw bevoegdheid ophoudt.

## Module 18: Examen en beroepspraktijk

- [18.1 Het theorie-examen aanpakken](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/het-theorie-examen-aanpakken/): Je kunt het theorie-examen doelgericht voorbereiden: je kent de vorm, de vraagverdeling voor je profiel, de cesuur en de herkansingsregels.
- [18.2 Het praktijkexamen voorbereiden](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/het-praktijkexamen-voorbereiden/): Je kunt het praktijkexamen voorbereiden: je weet wat je moet laten zien, hoe de beoordeling werkt en welke fouten je moet vermijden.
- [18.3 Klantcommunicatie en moeilijke gesprekken](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/klantcommunicatie-en-moeilijke-gesprekken/): Je kunt een afkeuring, een offerte of een slecht bericht helder en respectvol uitleggen aan een klant, ook onder druk.
- [18.4 Administratie, werkbonnen en aansprakelijkheid](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/administratie-werkbonnen-en-aansprakelijkheid/): Je kunt werkbonnen en meetgegevens vastleggen, weet welke bewaartermijnen gelden en begrijpt waarom aantoonbaar werken jou en je bedrijf beschermt.
- [18.5 Werkvoorbereiding, planning en gereedschap](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/werkvoorbereiding-planning-en-gereedschap/): Je kunt een werkdag voorbereiden en weet welk gereedschap, welke meetapparatuur en welke documentatie je meeneemt.
- [18.6 Je leerplan als topmonteur](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/je-leerplan-als-topmonteur/): Je kunt een leerplan opstellen om na het examen door te groeien, en weet wat deze cursus wel en niet is.

## Module 19: Andere ketels en oudere toestellen

- [19.1 Overzicht: soorten ketels en toestellen](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/overzicht-soorten-ketels-en-toestellen/): Je kunt ketels indelen op brandstof, rendementsklasse (HR, VR) en type (open of gesloten, solo of combi) en herkent ze op het typeplaatje.
- [19.2 Atmosferische en VR-ketels](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/atmosferische-en-vr-ketels/): Je herkent een atmosferische of VR-ketel, legt uit hoe hij zonder ventilator werkt (natuurlijke trek, trekonderbreker) en waarom hij CO-gevoelig is.
- [19.3 Geisers en doorstroomtoestellen](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/geisers-en-doorstroomtoestellen/): Je herkent een gasgeiser of doorstroomtoestel, weet waarom deze toestellen historisch vaak bij CO-ongevallen betrokken waren en wat je bij aantreffen doet.
- [19.4 Gaskachels, convectoren en gashaarden](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/gaskachels-convectoren-en-gashaarden/): Je kunt losse gastoestellen (kachel, convector, haard) indelen naar open of gesloten type, hun afvoer en ventilatie beoordelen en de risico's uitleggen.
- [19.5 Olie, LPG, hout en pellets: herkennen en de grens](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/olie-lpg-hout-en-pellets-herkennen-en-de-grens/): Je herkent ketels op olie, LPG, hout of pellets, weet wat er anders is aan brandstof en rookgas en waar de grens van jouw bevoegdheid en van Vakmanschap CO ligt.
- [19.6 Warmtenet, elektrische ketel en andere warmtebronnen](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/warmtenet-elektrische-ketel-en-andere-warmtebronnen/): Je kunt een afleverset van een warmtenet en een elektrische ketel plaatsen en weet wat je er als cv-monteur wel en niet aan doet.
- [19.7 Een oud toestel vervangen door een HR-ketel](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/les/een-oud-toestel-vervangen-door-een-hr-ketel/): Je kunt uitleggen wat er verandert bij het vervangen van een oud toestel (afvoer, ventilatie, ruimte, temperatuur) en welke controles je vooraf doet.

## Oefenen en naslag

- [Storingzoeker](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/storingzoeker/): praktijkcasussen om systematisch storingzoeken te oefenen
- [De waterdruk zakt elke week](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/storingzoeker/de-waterdruk-zakt-elke-week/): De klant moet elke week water bijvullen omdat de manometer op 0,7 bar staat en de ketel dan een lagedrukmelding geeft.
- [Warm water wordt niet meer warm genoeg](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/storingzoeker/warm-water-wordt-niet-meer-warm-genoeg/): De douche wordt na een paar minuten al kouder, en de kraan geeft eigenlijk nooit meer echt heet water, terwijl dat vroeger geen probleem was.
- [De ketel ontsteekt niet meer](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/storingzoeker/de-ketel-ontsteekt-niet-meer/): M'n cv-ketel doet helemaal niets meer: geen verwarming en geen warm water, en op het display staat een foutmelding.
- [Flashcards](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/kaarten/): herhaalschema voor begrippen, waarden en regels
- [Naslag cv-ketels](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/naslag/): formules, waarden en spiekbriefjes

## Optioneel

- [Volledige cursustekst in een bestand](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/llms-full.txt): alle lessen als doorlopende markdown
- [Sitemap](https://cv-ketels.keesvanwanrooij.nl/sitemap.xml)
- [Broncode op GitHub](https://github.com/keesvanwanrooij/cursus-cv-ketels)
- [Cursus Elektrotechniek](https://elektrotechniek.keesvanwanrooij.nl/): de zuster-cursus over elektrotechniek